Koenraad Vermey foto
Koenraad Vermey Redacteur

De Shakespeare Club

"We kijken hier bij de Shakespeare Club echt niet op traditionele levensvormen neer"

De clandestiene voorloper van het COC inspireerde theatergezelschap De Gemeenschap om een voorstelling te maken over andersgeaardheid, stereotypen en solidariteit. L'HBTQ kreeg een voorproefje van het stuk en spraken na de try-out met Rob de Graaf (tekst) en Anil Jagdewsing (acteur).

In het kort:

In De Shakespeare Club vechten vijf spelers voor ruimte om zichzelf te kunnen zijn. Tijdens de voorstelling voeren de leden van de Club zelf een toneelstuk op: een venijnig kostuumdrama, gesitueerd in een hooggelegen paleis en een stomende kelderdisco. In hun rollen als moederskindje, suïcidale pot, traditionele moeke, exotische lover en valse nicht ontvouwt zich een satirische strijd tussen de homoseksuele insiders en de enige buitenstaander binnen de Club. De heteroseksuele Christine neemt haar vrijheid om mooie dingen te maken, maar voelt zich buitengesloten. Hoeveel ruimte laat de Shakespeare Club voor de heteroseksuele norm?

De Shakespeare Club (trailer) from Theatergroep De Gemeenschap on Vimeo.

 

Waar is het idee begonnen om dit stuk te maken?

Rob de Graaf: Een paar jaar terug hebben Roy (red: Roy Peters, regisseur) en ik een soort stand-up voorstelling gemaakt, Stand Up Lie Down. Vaak is stand-up heel erg hetero en macho en we wilden juist gay, queer stand-up maken. Dat was ons bevallen. Het idee ontstond om weer met queers of met queer-thematiek te werken. Het was de vraag of het emancipatorisch zou worden of misschien wel strijdlustig, maar ook een beetje onzinnig. De ideale combinatie van spelers was er misschien nog wel eerder. Bij het schrijven laat ik me heel erg leiden door wie de spelers zijn. Bepaalde spelers roepen bepaalde personages bij mij naar boven. Dan ontstaat er zo'n chemie, van dat, en dat, en dat bij elkaar."

In het stuk zegt Anil letterlijk dat queer betekent: 'nee, en anders en mijn regels bepaal ik zelf'. Is dat ook jouw definitie van queer?

Rob de Graaf: "Queer vind ik wel een interessant begrip, het is iets dat over het begrip homo heen schuift. Ik kan me voorstellen dat iemand queer is en niet homo. Dat je afwijkend denkt, een soort emotioneel-anarchisme."

Is Christine jouw gedroomde queer?

Rob de Graaf: "Christine is eigenlijk heel erg straight: ze blijft propageren over de salamander en het holletje. Queer heeft ook iets met androgyn te maken, ongrijpbaar, dat je speelt met de mogelijkheden. Misschien is een goeie definitie dat je naar keuze met identiteit kunt omgaan. Roy houdt heel erg van David Bowie. Hij heeft die extreme verschillen letterlijk belichaamd. Ik weet niet of Bowie zich ooit queer genoemd heeft, maar hij is wel het soort mens waar ik aan denk als ik het heb over queer."

Anil Jagdewsing: "Vanmiddag hebben we het er nog over gehad. Tegen de mainstream in. Jezelf durven zijn. Vóór de productie vond ik queer een geuzennaam. Nu begrijp ik dat het ook heel activistisch is."

In het stuk maak je rijkelijk gebruik van stereotypen. Hoe denk je dat het publiek daar naar kijkt?

Rob de Graaf: "Moeilijk om te zeggen. Bijvoorbeeld Sousou [red: het personage gespeeld door René Geerlings] is een bepaald type homo, vals, heel veel mensen zullen dat herkennen. Maar je hoopt toch dat door de overladen vormentaal heen het stuk blijft prikkelen en dat je meer ziet dan alleen de stereotypen. Dat je door de suikerlaag heen kijkt."

Anil Jagdewsing: "Zeker! Dat gebeurt absoluut. Sterker nog, bijna de hele zaal was vandaag hetero. En een staande ovatie! Even serieus! Een paar oudere vrouwen zaten op een gegeven moment ook echt te luisteren, niet alleen te kijken, en ik zag ze knikken."

Rob de Graaf: "Als het stuk ergens een pleidooi voor is, dan gaat het niet om hetero's af te wijzen of homoseksualiteit als utopie te bejubelen, maar over verdraagzaamheid en het koesteren van verschillen. Je bewust zijn dat je leven iets is dat je kunt kiezen. Ik vind het geen teken van zwakte als je als schrijver niet helemaal weet wat je precies bedoelt. Heel veel dingen bedoel je tegelijkertijd: je wil het publiek ook een beetje lekker maken en mee laten gaan. Zoals Christine het zegt: 'mooie dingen maken met mooie mensen'."

Anil, hoe is het voor jou om deze tekst van Rob te spelen?  

Anil Jagdewsing: "Rob schrijft heel erg op de persoon, het is nu al de tweede keer dat ik in een stuk van hem de exotische minnaar speel! In de Club ben ik ook activistisch, dat klopt wel met mezelf maar is wel gechargeerd. Dat hele nichterige is natuurlijk extra... Ik ben heel erg fan van Rob! Het is een uitdaging om zijn teksten te spelen. Hij schrijft zo scherp en poëtisch en precies, je moet heel tekst-vast zijn, anders valt het ritme weg. Dat is even lastig, maar als je de tekst te pakken hebt, dan is het een hele kick."  

De Shakespeare Club | 27 januari (première) tot 2 april door heel Nederland | regie Roy Peters | tekst Rob de Graaf | spel Anil Jagdewsing, Christine van Stralen, Floyd Koster, René Geerlings & Tessa Jonge Poerink

Koenraad Vermey foto
Koenraad Vermey Redacteur