albert.jpg
Albert Meijer Redacteur
bart.jpg
Bart Peters Fotograaf

Gay in een AZC

Lewis* was een publiek figuur in een republiek in het Caribisch gebied. Als rechterhand en woordvoerder van de premier was hij vaak op televisie, altijd gekleed in pak. Onder dat pak verschuilt Lewis zijn tatoeages – waarvan één van de naam van zijn ex-vriend. Alleen binnenshuis en op dienstreizen kan hij volledig zichzelf zijn: Lewis is gay.

Eén verkiezing later en Lewis’ wereld staat op zijn kop. De nieuwe premier vertrouwt hem niet en vraagt hem zijn ontslag in te dienen. Als hij dit niet doet, dreigt de premier om e-mails te lekken tussen hem en zijn ex-vriend. Lewis neemt ontslag, maar een paar dagen later worden de e-mails toch gepubliceerd in de media. Hij wordt bespot en bedreigd. Lewis is niet meer veilig, en vlucht naar Nederland.

Lewis:
36 jaar
woont in AZC Delfzijl
komt uit
een kleine republiek in het Caribisch gebied
5 maanden in Nederland
heeft net zijn status gekregen

Het verhaal van Lewis is bijzonder, maar niet uniek. Vanavond zitten er vijf Nieuwe Nederlanders aan de eettafel, elk uit een ander land en elk met een eigen verhaal. Het zijn vaste bezoekers van de maandelijkse asielbijeenkomsten van COC Groningen & Drenthe. De één is net aangekomen, de ander is hier al vijftien jaar. We eten samen, drinken samen, en later op de avond staat een bezoek aan gay-feest Flirt! gepland, waar we vrijkaartjes voor hebben gekregen. Openhartig vertellen ze over hun dromen, de liefde, het leven in een AZC en het leven daarna.

Priscilla: "Toen ik nog in het kamp woonde, had ik een vriendin. Eén nacht, toen ik dacht dat het hele kamp sliep, zoende ze me. We werden gezien door een man uit Afghanistan, die op zijn balkon stond te roken. Hij schold ons uit in zijn eigen taal en keek me sindsdien aan alsof ik een dier was."

Priscilla:
25 jaar
Woont in Glimmen
Komt uit Burundi
8 jaar in Nederland
Heeft nog steeds geen vaste verblijfsvergunning

Arash: "Je kunt niet gay zijn in een AZC. Het is het Midden-Oosten in het klein – ik zat tussen dezelfde mensen als waarvoor ik was gevlucht! Ik ben voorstander van voorlichting op AZC’s, zodat nieuwkomers zich meteen moeten aanpassen aan Westerse waarden. Het COA en COC hebben hier nog veel werk te doen."

Kunta: "Maar het verandert nu wel – tien jaar terug werd er helemaal niet over gesproken."

Lewis: "Het COA adviseerde me om mijn seksualiteit verborgen te houden. Soms is dat lastig. Ik heb een kapper in mijn AZC uit Iran. Hij is erg aantrekkelijk, maar hetero en streng moslim. Hij nodigde me op een dag bij hem thuis uit, en trok daar zijn shirt uit om zijn spieren te laten zien. Ik heb toen maar heel snel gezegd dat ik moest gaan!"

Kunta:
31 jaar
Woont in Groningen
Komt uit Guinea
15 jaar in Nederland
Heeft een vaste verblijfsvergunning

Liefde en seksualiteit zijn vaak een reden om naar Nederland te komen. Iedereen heeft het er dan ook maar druk mee: Kunta heeft een open relatie, Priscilla benoemt haar status in de liefde als ‘it’s complicated’ en Adaobi heeft sinds kort een vriendin met wie ze tijdens de avond meerdere keren belt. "Maar ik moet nog afwachten of het serieus kan worden – ik ken haar nog maar net."

Kunta: "Ik wil geen Nederlandse man. Als je met ze praat is het net een interview, heel pijnlijk."

Arash: "In Nederland vind ik het moeilijk om te zien of iemand überhaupt interesse heeft."

Priscilla: "Dat heb ik ook. Ik was op een feest voor lesbiennes, en raakte op het toilet aan de praat met een meisje dat haar handen aan het wassen was. We dansten de hele nacht. Toen het feest bijna voorbij was vertelde ze dat ze een relatie had met een man, de DJ op dat feest. Ze stelde hem zelfs aan me voor! Ik dacht: you cockblocker! Dat heb ik vaker, ik trek meisjes aan die vriendjes hebben."

Arash: "Ik ga niet veel uit, maar ontmoet mannen op Grindr. Maar dat draait vooral om losse contacten, alleen om seks."

Priscilla: "Alles wat ze willen is een hit & run"

Adaobi:
29 jaar
woont in AZC Bellingwolde
komt uit Nigeria
1 jaar in Nederland
heeft nog geen status

Lewis: "Ik heb hier in Nederland voor het eerste een dickpic gestuurd, haha! Ik vind Nederlandse mannen erg aantrekkelijk – lang, mooie ogen, interessant haar…"

Arash: "Waar ik wel aan heb moeten wennen is de vragen die je gesteld worden door Nederlanders. In Iran moest ik altijd oppassen wat ik zei: toen ik een keer iets tegen mijn collega zei over het Palestina-conflict, werd ik even daarna op het matje geroepen door mijn baas. Hier vraagt iedereen je de hemd van het lijf. Een buurvrouw vroeg me over mijn verhaal, mijn mening en mijn gevoel – ze bedoelde het goed, maar het kost me nog heel veel moeite om vrijuit te praten."

Naarmate de avond vordert, krijgt de groep steeds meer zin om uit te gaan. Voor sommige vluchtelingen is het lastig om naar een gay bar te gaan. Niet omdat ze niet willen, maar ook omdat hun AZC’s vaak gebouwd zijn in plaatsen als Bellingwolde en Delfzijl – niet bepaald de gay capitals of the world. Openbaar vervoer kost geld, en bovendien kom je ’s avonds laat niet meer terug. Vanavond is er echter overnachting geregeld.

Priscilla: "Acht jaar terug ging ik voor het eerst naar een gay bar. Het was raar, maar echt een wow-moment: zo veel homostellen die elkaar zoenden! Het was geweldig!"

Kunta: "Mijn eerste keer in een gay bar was juist heel moeilijk. Iedereen staarde me aan, want ik was de enige zwarte jongen daar!"

Lewis: "Ik zie tot nog toe eigenlijk weinig racisme in de gay scene. Wat vaker voorkomt is dat mensen me te dik noemen."

Kunta: "Maar in Afrika is dat juist iets positiefs!"

Lewis lacht. "Ik krijg ook wel positieve reacties hoor. Ik ben een bear en veel mannen vinden dat juist leuk!"

Inmiddels zijn de borden leeg en hopen de lege bierflesjes zich op. We laten de boel de boel, en lopen gezamenlijk richting het feest. Onderweg praten we niet alleen over wat de nacht voor ons in petto heeft, maar ook over de verdere toekomst – die blijkt onzeker voor veel vluchtelingen. Ook zelf weten ze niet altijd hoe ze een leven in Nederland willen vormgeven. De één wil studeren en carrière maken, de ander wil zo snel mogelijk de liefde vinden, maar iedereen wil uiteindelijk één ding: het grote geluk.


Adaobi: "Ik wil eerst mijn status, daarna zie ik wel verder. Ik ben heel erg blij dat ik hier ben – ik kan niet terug naar Nigeria."

Kunta: "Ik weet het ook nog niet. Ik wil gewoon gelukkig zijn."

Arash: "Ik wil tolk worden. Dat doe ik nu als vrijwilliger voor de politie, en ik merk dat ik er goed in ben."

Priscilla: "Ik studeer ondernemerschap op de hogeschool. Ik heb nog geen exact plan, maar ik wil weg uit Groningen. Alles gebeurt in het midden van het land!"

Kunta: "Ik wil hier blijven, ik vind Groningen echt heel fijn."

Lewis: "Ik wil weer journalist worden, maar wil ook iets ernaast – met mensen werken. En ik wil een relatie!"

Arash (niet op foto's):

34 jaar
Woont in Groningen
Komt uit Iran
3 jaar in Nederland
Heeft status

In de club aangekomen drinken we verder. We krijgen een rondje dropshots en niemand trekt een vies gezicht. Veel gedanst wordt er niet. Adaobi: "Ik dans normaal alleen op Afrikaanse muziek!". Geflirt wel. Adaobi gaat met blonde meisjes op de foto, en Lewis loopt een rondje door de zaal en spreekt uiteindelijk een jongen aan. Aan het einde van de avond vraagt hij: "Wil je één ding duidelijk zeggen in je artikel? Ik ben op zoek naar een relatie!"

 

*sommige namen in dit artikel zijn gefingeerd

albert.jpg
Albert Meijer Redacteur
bart.jpg
Bart Peters Fotograaf