Sanne Pols foto
Sanne Pols
Bart Peters foto
Bart Peters Fotograaf

Gelijk = Gelijk

Een jood en een moslim die zich samen inzetten voor homo-acceptatie? Het lijkt een onwaarschijnlijke combinatie. Homoseksualiteit wordt niet zelden lijnrecht tegenover religie gezet, terwijl het sentiment van uitsluiting vaak naadloos op elkaar aansluit. In het project Gelijk=Gelijk - dat dit jaar de LHBT-innovatieprijs heeft gewonnen - staan Zaynab (24), Benjamin (23) en Tara (21) gedrieën voor de klas. Als moslim, jood en homo laten ze basisschoolleerlingen van groep 7 en 8 zien dat het wél prima samen gaat: “Ik denk dat het heel belangrijk is dat er altijd interactie is tussen mensen met verschillende geloven, voorkeuren en smaken.”

“Het mooie is dat je gewoon jezelf kunt zijn en het dus helemaal niet uitmaakt hoe je eruit ziet of wat je bent. Het project is een beetje als “the perfect world” waar het wél samen kan gaan.”

Jullie staan samen voor de klas, waarom vind je het zo belangrijk om je hier voor in te zetten?

Zaynab: “Ik heb zelf te maken gehad met discriminatie. Ik ben moslim en draag dit ook uit, waardoor anderen het meteen aan mij zien. Als we ooit iets willen bereiken, denk ik dat we bij de nieuwe generatie moeten beginnen.”

Benjamin: “Ik ben een paar keer nageroepen op school en op straat, waar dan altijd het woord jood in voorkomt. Ik merk dat veel joden niet zeggen dat ze joods zijn om zulke situaties te voorkomen. Ik wil laten zien dat joodse mensen ook gewoon mensen zijn. Ik denk dat het heel belangrijk is om altijd interactie te hebben met mensen met verschillende geloven, voorkeuren en smaken.”

Tara: “Voor Gelijk=Gelijk? sta ik als “de homo” voor de klas maar bij mij gaat het meer om mijn gender dan mijn seksualiteit. Ik sta dus niet voor de klas omdat ik op vrouwen val, maar omdat ik het gevoel heb dat ik niet per se vrouw of man ben. Bij homoseksualiteit ga je er altijd vanuit dat je een man bent die op een man valt of een vrouw die op een vrouw valt. Maar wat als dat eerste hokje al niet bij mij past en er ook geen taal voor bestaat? Voor de klas kan ik daar creatief mee omgaan en laat ik zien dat die hokjes niet zo statisch zijn als ze lijken.”

 

Hoe reageren de leerlingen wanneer jullie je achtergrond onthullen?

 

Zaynab: “Leerlingen zijn vooral nieuwsgierig en hebben veel vragen. Ze hebben niet zo snel een waardeoordeel zoals volwassenen.”
Tara: “Het is iedere keer weer spannend om ons persoonlijke verhaal te vertellen. De klas wordt altijd meteen stil, terwijl ze daarvoor nog heel rumoerig waren.”

Benjamin: “In het persoonlijke verhaal dat we vertellen, zitten altijd emoties, herinneringen en negatieve gevoelens over die keer dat je gediscrimineerd, buitengesloten of gepest bent. Daardoor zijn de lessen nooit op de automatische piloot, hoe vaak je het ook doet.”

Zaynab: “En ook de negatieve reacties zijn interessant want die hebben altijd een oorsprong. De kunst is om door te vragen en ruimte te geven. Wij gaan er heel chill mee om en vatten beledigingen niet persoonlijk op. Dat is juist de kracht.”

 

Vinden leerlingen jouw verhaal niet ingewikkeld Tara? Homoseksualiteit is al één ding.

 

Tara: “Nee, want ik vertel een verhaal dat ze goed snappen: Als ik naar de wc wil, heb ik zowel bij de mannen- als bij de vrouwen-wc ervaren daar niet altijd welkom te zijn. En het voordeel van mijn uiterlijk is dat leerlingen sowieso al denken: “Die valt niet in een hokje te plaatsen”. Hierdoor begrijpen ze mijn verhaal meestal goed .”

 

Ik hoor, lees en zie vaak dat religie en homoseksualiteit helemaal niet samen gaat.

 

Benjamin: “Vlak voor het interview heb ik het aan een rabbijn gevraagd: “Mag je homoseksueel zijn als je ook joods bent?” Hij zei dat de religie niet voor de mens is maar de mens voor de religie. Dus ik denk dat je uiteindelijk zelf kiest waar je je prettig bij voelt. En volgens mij is er in het joodse geloof ruimte om zowel homoseksueel als religieus te mogen zijn. Natuurlijk zijn er regels, maar daar houd ik mij ook niet allemaal aan. Dus homoseksualiteit zou dan één regel zijn waar je je als religieuze jood niet aan houdt.”

Zaynab: “Ik denk niet dat mensen hoeven te kiezen tussen het één of het ander. Ik vind bepaalde waarden uit het Jodendom en het Christendom heel mooi. Er zijn veel verschillende interpretaties van religie mogelijk maar het gaat er niet om wat een imam in een moskee zegt: het gaat er om dat wij elkaar als mens respecteren.”

 

Wat is de toegevoegde waarde om dan sámen voor de klas te staan?

 

Zaynab: “Juist de combinatie van religieuze en seksuele diversiteit voor de klas zorgt voor een interessante dynamiek. Er zijn al veel vooroordelen over hoe joden en moslims met elkaar omgaan of hoe religieuzen tegenover seksuele diversiteit staan. Dat wij daar met zijn drieën staan én het goed met elkaar kunnen vinden, doorbreekt veel van die vooroordelen. Aan mij vragen ze vaak 'wat vind jij van homoseksualiteit, jij bent toch moslim?' Mijn antwoord is dan simpel: Als ik gerespecteerd wil worden, dan zal ik ook de ander respecteren. Ik hoef het er niet mee eens te zijn maar ik zal er wel voor zorgen dat diegene kan leven zoals hij of zij wil leven.”


Voel je je vrij om jezelf te zijn?


Benjamin: “Ik voel me vrij om een keppel te dragen maar ik zou het spannend vinden dat ook echt te doen, omdat ik weet dat er mensen zijn die het liever niet willen zien.”
Zaynab: “Ik denk dat je het dan juist moet doen. Want hoe vaker je iets ziet, hoe normaler het wordt.”
Tara: “Maar je moet jezelf ook niet in allerlei oncomfortabele situaties plaatsen omdat je een punt wilt maken. Je doet het ook voor jezelf. Ik denk niet: ik ben homoseksueel dus ik móet van alles.”

Wat haal je uit de samenwerking met elkaar?


Zaynab: “Voor mij is het een hele verrijking. Voorheen had ik geen joodse vrienden, geen vrienden die transgender zijn of homoseksueel. Het mooie is dat je gewoon jezelf kunt zijn en het dus helemaal niet uitmaakt hoe je eruit ziet of wat je bent. Het project is een beetje als “the perfect world” waar het wél samen kan gaan.”
Benjamin: “Ik had die vrienden ook niet. Ik wist wel wat over islam en homoseksualiteit maar had nog nooit gesproken met iemand met die achtergrond. De leerlingen stellen zulke open en echte vragen dat ik vaak zelf moet nadenken waarom ik op een bepaalde manier denk of doe.”
Tara: “Wanneer ik voor het eerst voor een klas sta heb ik zelf ook vooroordelen over de buurt, de school of over de leerlingen. Je wordt constant met jezelf geconfronteerd. Ik sta daar voor de klas om te praten over discriminatie en vooroordelen maar zelf weet ik ook niet alles en sta open om iedere keer weer van de leerlingen te leren. Dat vind ik heel leuk.”
Zaynab: “Ja, en omdat de lessen ook over ons gaan, leren we elkaar ook steeds beter kennen.”

Tara: “Ik heb er zelf heel lang over gedaan om te realiseren wie ik ben. Dat ik niet man óf vrouw ben. Ik had er nooit van gehoord en de taal ervoor bestond niet. Ik dacht: iedereen is man of vrouw en zo is het. En als het niet past, pech, dan is er iets mis met je. Ik kan die kinderen meegeven dat het wél bestaat en dat er een mogelijkheid is om buiten de hokjes te denken.”

 

Wat is je lievelingsmoment uit de klas?

 

Benjamin: “Het ging over homoseksualiteit toen een leerling zei: 'Op dit moment val ik op meisjes maar je weet het maar nooit.' Ik vond het heel mooi dat hij er zelf zo eerlijk en zonder oordeel naar keek.”
Tara: “Een jongen ging uit zichzelf voor mij een woord bedenken dat bij mij past door alle letters van “jongen” en “meisje” door elkaar te husselen en kwam dat vervolgens trots aan mij presenteren. Het woord was onuitspreekbaar, maar heel leuk.”
Zaynab: “Er was een keer een Marokkaans jongetje dat zei: “Misschien ben ik wel homo.” Dat vond ik zo chill.”

 

 

 

 

 

Sanne Pols foto
Sanne Pols
Bart Peters foto
Bart Peters Fotograaf