Sanne Pols foto
Sanne Pols
Sense.info

"Eigenlijk ben ik heel preuts."

In de film is niemand meer zo geïnteresseerd in de norm.

Menna Laura Meijer (51) is documentairemaakster. Onder meer bekend van de spraakmakende en bekroonde documentaire 69: liefde seks senior, over het liefdes- en seksleven van senioren. In 2007 maakte ze de documentaireserie Sexy, over jongeren, liefde en seks. Nu, bijna tien jaar later, geeft ze hier vervolg aan met de documentaire Seks? Yes Please! voor de VPRO. In een café bespreken we thema’s als liefde, seksualiteit en vaginale orgasmes.

Lesbisch

"Lesbisch is een raar soort onderbelicht fenomeen. Er is altijd veel over mannenseks geschreven, vanuit het probleem, bijvoorbeeld over de SOA risico's. Bij vrouwenseks heb je ook dat identieke lichaam maar zijn er amper risico's dus het is een soort non-issue. Wij kunnen ons eigenlijk niet voorstellen dat er aandacht wordt besteed aan seksualiteit als het niet geproblematiseerd kan worden.

Dat is ook de reden waarom we in de nieuwe film het lesbische heel goed neer willen zetten. We hebben echt leuke meiden. Er was een biseksueel meisje dat zei: 'Ik noem mezelf echt lesbisch want ik wil gewoon niet van die vrouwen die hun kleine fantasie op mij willen uitleven. Ik wil gewoon een meisje dat echt lesbisch is en niets er tussenin.' Dat vond ik heel opvallend. Lesbische vrouwen zijn ook vaak een hetero male fantasy. Ik kan me voorstellen dat je je daar graag van losmaakt."

Lievelingsmoment

"Ik vind de interviews met de homo's en de lesbo’s weer echte eyeopeners. Ik moest erg lachen om een lesbisch meisje dat vertelde dat ze vooral vaginale orgasmes krijgt. Ik geloofde haar eerst niet echt. (red: fragment uit de korte films die Meijer maakte voor Sense.info). Als heterovrouw leer je dat maar weinig vrouwen een vaginaal orgasme krijgen en accepteer je dat. Terwijl ik - als ik lesbisch zou zijn - misschien wel zou weten dat het heel goed kan."

Ik zei wel tegen mijn man 'we gaan het daar nog wel even over hebben, dat vaginale orgasme’.

Homoacceptatie

"Het is gewoon nog niet helemaal gesetteld, maar als je lesbisch bent denk ik dat je toch een heel eind kunt komen met een ‘gewoon’ leven, zeker als je er meisjesachtig uitziet. Maar acceptatie betekent natuurlijk niet hetzelfde als ‘niet opvallen’. En ergens bestaat er ook altijd het idee dat als je uit de stad komt, blank bent en de Volkskrant leest, je het meest liberaal bent. En als jouw kind dan homo is, dan is het natuurlijk helemaal oké.

Wij zien heel vaak dat bij hele andere gezinnen kinderen ook volledig geaccepteerd worden ook al zijn ze homo. Het wordt vaak als een klassending gezien: met de intelligentie komt het liberale gedachtengoed. Nou, nee hoor. Maar ik heb er helemaal geen twijfel over dat het allemaal goed komt. De vooruitgang van de afgelopen jaren, is niet te beschrijven. Voor mijn kinderen is het gewoon vanzelfsprekend dat sommige vrienden gay zijn. Eén meisje in de nieuwe film gelooft dat over tien of twintig jaar iedereen als bi geboren wordt. Dat is toch echt vooruitgang."

Tien jaar

"Wat me opvalt is de hele genderdiscussie, de grey area en het soort fluidity in seksualiteit. Dat is super belangrijk voor zowel jongens als meisjes. Ook is er veel meer gay acceptance. Ik weet niet of mensen meer open zijn geworden over seks maar het is wel meer een onderwerp. Mensen zijn meer educated. En echt iédereen die nu in de film zit kijkt porno én is daar open over. Seks is ongelooflijk hype-gevoelig. Media lopen standaard achter op dit onderwerp.

Iedereen begrijpt wel dat transgender op dit moment het ding is, maar dat is uiteindelijk een heel beperkt beeld van wat er allemaal speelt.

En door de hype leer je er via de media vrij weinig over, behalve een soort opgeklopt verhaal. Wat ik ook opvallend vind en substantieel anders is dan in de oude Sexy, is dat we echt een tekort aan hetero’s hebben voor de docu. Niemand is meer zo geïnteresseerd in die norm. Ik weet niet waarom, maar het valt wel op. Ik denk dat we nu een film maken met gewoon minder hetero's, maar misschien is dat ook wel een keertje tijd."

Trots

"Ik heb van Hans (senior in 69) veel geleerd over wat het betekent om gay en liberaal te zijn. Ik denk dat hetero's meer vastzitten in seksuele normen dan homo’s. Dat hele puriteinse over hoe wij – hetero’s – contact hebben met anderen en wat daarin betekenisvol is en wat niet, is beperkend en normatief. Zoals uitgebreide seks, voorspel, naspel. Ik ben blij dat ik niet altijd aan een voorspel hoef te doen en ook gewoon kan neuken en dat het dan klaar is.

Ik zou er helemaal gek van worden als alles zou gaan over overmatige intimiteit en iets opbouwen met elkaar.

Maar je kunt natuurlijk ook zeggen dat gays vastzitten in de norm van seksuele vrijheid. Maar als ik – als heterovrouw van vijftig – homomannen van vijftig zie die niet in een Vinex-wijk wonen in Almere, denk ik: nou daar voel ik wel wat voor, dat leven. Het gééft je ook veel. Dus ‘be carefull what you wish for’! Ik begrijp dat je niet wilt dat één of ander dom blad jou normatief neerzet en zegt 'gay en seks' staat voor hetzelfde. Maar aan de andere kant, het feit dat je seksueel mag zijn en dat je met elkaar open kunt praten over seks, dat er een omgeving is waar het niet uitzonderlijk is dat je misschien wisselende contacten hebt, heeft ook heel veel voordelen: own it!"

Normen

"Niemand wil normatief zijn, en ik ben daar zelf hopelijk ook altijd heel voorzichtig in, maar het grappige is natuurlijk dat een aantal dingen gewoon standaard zo zijn. Je kunt wel over een grey area praten maar als ik tijdens een interview steeds bewust moet zijn dat ik niet mag uitsluiten en niet gendernormatief mag zijn, is dat heel lastig want in feite is mijn nieuwsgierigheid gewoon heel primair: als je met iemand in bed ligt wat doe je dan? Ben je actief, ben je passief, wissel je van rol of juist helemaal niet? Ik vind het vervelend om me steeds bewust te zijn van de beperktheid van de taal en de mogelijke uitsluiting die taal heeft. Ik kan daar zelf als interviewer heel weinig mee.

Ik wil gewoon dingen kunnen benoemen! Ik wil gewoon weten wat het betekent als je als homojongen geen anale seks hebt. Betekent dat dan dat je bang bent, je niet kunt onderwerpen of dat je het gewoon niet lekker vindt? En waar dat in een groter geheel voor staat, maakt mij eigenlijk niet zoveel uit. Ik vind het wél heel belangrijk dat hetgene wat ik maak bestaat náást het theoretische onderzoek. Maar als niets normatief mag zijn en je niemand mag uitsluiten, is dat een aardig nerveuze omgeving."

Ik ben van mezelf heel preuts en ben blij dat mensen in het algemene leven allemaal kleren dragen.

Preuts

"Ik vind het fijn om – als ik jou zie – me niet hoeft voor te stellen hoe jij er naakt uitziet en hoe jij eruit ziet als je klaarkomt. Ik vind dat ook fijn bij mijn moeder. Dat hoef ik niet te weten. Ik zou ook nooit de intimiteit delen die ik van andere mensen vraag. Maar in mijn interviews kan ik gemakkelijk grenzen openbreken. Daarin heb ik heel weinig gêne om met mensen over hun seksualiteit te praten. In seksualiteit zitten zoveel sociale conventies en normering dat het belangrijk is daar open over te praten en dat dát ook heel waardevol is voor de kijker om te ervaren. Zowel bij de jongeren als de ouderen gaan de gesprekken heel gemakkelijk."

Jong en oud

"Er is wel degelijk een verschil hoe jongens over seks praten, hetero of homo, in vergelijking met meisjes. Ik kan dat niet uitleggen. Daarnaast, als je twintig bent heb je ook een heel ander verlangen en drang dan wanneer je vijftig bent. Als je twintig bent is de hele wereld voor jou hyper-seksueel. Zelfs als je zegt: ‘Ik vind het belangrijk om niet iedere dag te masturberen of iedere week met iemand naar bed te gaan.’ Zelfs dan merk je dat seksualiteit in feite een heel belangrijk onderdeel is van volwassen worden."

En wat betreft de senioren, die hebben ook gewoon heel veel tijd, die kunnen in principe de hele dag.

"Een ander verschil is dat bij de senioren het woord orgasme wel werd genoemd in hun interviews, maar niet het woord beffen of pijpen – behalve bij Hans die gay is. De handelingen benoemen is toch te expliciet voor de senioren."

Meer zien?

De videostills uit dit artikel komen uit de 5 korte films die Menna Laura Meijer voor de website Sense.info maakte. In de korte films vertellen jongeren over hun ervaringen met de eerste keer seks, internetdating en beter in bed worden. In november 2015 is Meijer's nieuwe documentaire over jongeren en seks bij de VPRO verschenen: Sex? Yes Please!

Sanne Pols foto
Sanne Pols
Sense.info